پرستو
جلد کیفر

کتاب صوتی

کیفر

نویسنده
دلاور میرزا
گوینده
لاله‌خان ستاری
بایگانی
خزینۀ طلایی رادیوی تاجیکستان
دسته
زندگی‌نامه
فصل‌ها
۳۲
مدت
۴۲ دقیقه
قیمت
رایگان

در برنامهٔ پرستو باز می‌شود؛ رایگان است.

نصرت‌الله مخصوم از چهره‌های برجستهٔ سیاسی در تاریخ نوین تاجیکستان و از بنیان‌گذاران جمهوری سوسیالیستی تاجیک بود. او در آغاز قرن بیستم، در جریان فروپاشی امارت بخارا و تحولات انقلابی آسیای مرکزی، نقش مهمی در شکل‌گیری نخستین نهادهای دولتی تاجیکان ایفا کرد و از نخستین رهبران سرزمینی بود که بعدها با نام تاجیکستان شناخته شد.

در سال ۱۹۲۴، جمهوری خودمختار تاجیکستان در چارچوب جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان تأسیس شد و نصرت‌الله مخصوم در این روند سهمی اساسی داشت. پنج سال بعد، این جمهوری به‌عنوان واحدی مستقل در اتحاد جماهیر شوروی شناخته شد.

در دههٔ ۱۹۳۰، او به اتهام «ملی‌گرایی بورژوایی» و «فعالیت ضدانقلابی» در مسکو محاکمه و در نخستین روز نوامبر ۱۹۳۷ اعدام شد. این اتهامات بخشی از پاکسازی‌های سیاسی گستردهٔ دورهٔ استالین بود که بسیاری از روشنفکران و فعالان سیاسی آسیای مرکزی را دربر گرفت.

در دسامبر ۱۹۵۸، مقامات اتحاد شوروی او را بی‌گناه اعلام کردند و در ژوئیهٔ ۱۹۶۴، جایگاه حزبی‌اش در حزب کمونیست بازگردانده شد. تاریخ‌نگاران تاجیک، نقش او را در احیای دولت تاجیکان پس از هزار سال از فروپاشی دولت سامانیان بسیار مهم می‌دانند.

نصرت‌الله مخصوم به‌عنوان یکی از پایه‌گذاران دولت نوین تاجیک، جایگاهی نمادین در حافظهٔ تاریخی این کشور دارد. نام و تصویر او در آثار پژوهشی و تاریخی تاجیکستان ثبت شده و به‌عنوان نماد مبارزه برای استقلال فرهنگی و سیاسی شناخته می‌شود.

بیشتر در پرستو